Wyniki badania pokazują, że decyzja o zakupie nieruchomości na kredyt hipoteczny wynika przede wszystkim z konkretnych potrzeb życiowych takich jak założenie rodziny, poprawa warunków mieszkaniowych czy dążenie do stabilizacji, a nie wyłącznie z kalkulacji finansowej. Oznacza to, że popyt na kredyty hipoteczne ma charakter strukturalny i pozostaje relatywnie odporny na wahania stóp procentowych, które wpływają głównie na moment podjęcia decyzji, a nie na samą potrzebę zakupu.
Proces od pierwszej myśli o zakupie nieruchomości do złożenia wniosku kredytowego jest najczęściej długotrwały i trwa od kilku miesięcy do ponad roku. W tym czasie konsumenci analizują zdolność kredytową, sytuację na rynku nieruchomości oraz własne możliwości finansowe, co potwierdza wysoki poziom zaangażowania w podejmowanie decyzji kredytowej. Jednocześnie nie występuje jeden dominujący schemat rozpoczęcia procesu. Część osób zaczyna od poszukiwania nieruchomości, inni od sprawdzenia zdolności kredytowej, a jeszcze inni od przeglądania ofert z ciekawości, co wskazuje na coraz większe przenikanie się rynku nieruchomości i rynku finansowego.
W obszarze źródeł wiedzy o kredytach hipotecznych dominują wyszukiwarki internetowe, porównywarki oraz portale nieruchomości, co potwierdza silną cyfryzację procesu decyzyjnego. Jednocześnie istotną rolę nadal odgrywają eksperci kredytowi oraz rekomendacje rodziny i znajomych, a to pokazuje, że przy wysokich zobowiązaniach finansowych kluczowe znaczenie ma zaufanie. Ostateczne decyzje są więc coraz częściej efektem połączenia samodzielnego researchu online oraz weryfikacji w kontakcie z osobą posiadającą doświadczenie.
Najwyższy poziom zaufania dotyczy rekomendacji osobistych oraz niezależnych pośredników, natomiast media społecznościowe pozostają jednym z najmniej wiarygodnych źródeł informacji. Wskazuje to na utrzymującą się przewagę doświadczenia praktycznego i relacji interpersonalnych nad przekazem marketingowym, a także na rosnącą potrzebę przejrzystości i wiarygodnej edukacji finansowej.
Proces porównywania ofert kredytowych jest czasochłonny – konsumenci poświęcają na niego od kilku do kilkudziesięciu godzin i zazwyczaj analizują od trzech do pięciu propozycji. Pokazuje to wysokie zaangażowanie, ale jednocześnie sugeruje, że rynek nadal nie jest w pełni przejrzysty, skoro relatywnie niewielka liczba ofert wymaga tak dużego nakładu czasu analitycznego.
W procesie wyboru kredytu kluczową rolę odgrywa cena, na którą składają się m.in. oprocentowanie, marża, RRSO oraz wysokość miesięcznej raty. Produkty dodatkowe mają marginalne znaczenie, natomiast istotnym czynnikiem pozostaje również renoma banku, która wpływa na poczucie bezpieczeństwa. Oznacza to, że decyzje kredytowe łączą elementy racjonalnej kalkulacji z czynnikami emocjonalnymi.
Znacząca część kredytobiorców korzysta z pośredników hipotecznych, którzy pełnią przede wszystkim funkcję organizacyjną i doradczą, ułatwiając przejście przez cały proces i redukując jego złożoność. Jednocześnie widoczna jest ograniczona świadomość modelu wynagradzania pośredników, co wskazuje na obszar wymagający większej transparentności.
W strukturze wyboru produktów kredytowych wyraźnie dominuje oprocentowanie okresowo stałe, co jest efektem doświadczeń ostatnich lat oraz wzrostu wrażliwości na ryzyko stóp procentowych. Coraz częściej wybierana jest przewidywalność kosztów, nawet kosztem potencjalnie niższych rat w krótkim okresie, mimo że poziom wiedzy o wskaźnikach referencyjnych pozostaje umiarkowany.
Ocena poszczególnych etapów procesu kredytowego jest zróżnicowana. Najlepiej oceniane są końcowe etapy, natomiast najsłabsze pozostają formalności oraz czas oczekiwania na decyzję kredytową. Wskazuje to na potrzebę dalszego upraszczania procedur, automatyzacji oraz poprawy komunikacji na każdym etapie procesu.
Najczęstszymi powodami rezygnacji z ofert kredytowych są ograniczenia zdolności kredytowej oraz długi czas oczekiwania na decyzję. W warunkach rosnącej konkurencji szybkość procesu staje się więc równie istotna jak warunki cenowe.
Preferowany model obsługi ma charakter hybrydowy, który łączy wygodę kanałów cyfrowych z możliwością kontaktu z doradcą w kluczowych momentach procesu. Oznacza to stopniową ewolucję w kierunku digitalizacji, a nie całkowite zastąpienie obsługi tradycyjnej.
W obszarze oczekiwanych zmian w procesie kredytowym dominują postulaty uproszczenia formalności, skrócenia czasu procedur oraz zwiększenia przejrzystości zasad. Są one spójne z ogólnym kierunkiem transformacji rynku finansowego, w którym rośnie znaczenie doświadczenia klienta.
Głównymi przyczynami rezygnacji z kredytu hipotecznego pozostają bariery ekonomiczne. Zbyt niska zdolność kredytowa, wysokie raty oraz brak wkładu własnego. Wskazuje to, że podstawowym ograniczeniem rynku nie jest brak popytu, lecz dostępność finansowania w relacji do dochodów gospodarstw domowych.
Podsumowując, rynek kredytów hipotecznych charakteryzuje się rosnącą świadomością i większą ostrożnością decyzyjną. Proces wyboru kredytu jest dłuższy, bardziej analityczny i oparty na porównaniach, a jednocześnie silnie uzależniony od poczucia bezpieczeństwa i przewidywalności kosztów. Kluczowym wyzwaniem pozostaje uproszczenie procesu kredytowego, zwiększenie jego przejrzystości oraz lepsze dopasowanie dostępności finansowania do realnych możliwości dochodowych gospodarstw domowych.
Badanie zostało zrealizowane metodą CAWI (Computer-Assisted Web Interview), czyli ankiety internetowej wypełnianej samodzielnie przez respondentów. Próba liczyła 1328 osób. Badanie objęło trzy segmenty uczestników rynku kredytów hipotecznych: kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt w ciągu ostatnich trzech lat (47,4% próby; 630 osób), osoby planujące zaciągnięcie kredytu w perspektywie najbliższych 24 miesięcy (34,2%; 454 osoby) oraz osoby, które poważnie rozważały kredyt, lecz ostatecznie z niego zrezygnowały (18,4%; 244 osoby). Badanie zrealizowano w maju 2026 r.
Dawid Róg — dyrektor oddziału Lendi w Łodzi. Doświadczony specjalista w sektorze finansowym z ponad 15-letnim stażem, posiadający bogatą wiedzę i umiejętności w obszarze kredytów hipotecznych, ubezpieczeń na życie oraz inwestycji.
