Franczyza przestała być w Polsce egzotycznym sposobem na biznes. Coraz częściej jest alternatywą dla zakładania firmy od zera — rozważaną, analizowaną i planowaną z dużym wyprzedzeniem. Wyniki badania przeprowadzonego na zlecenie Business Growth Review wśród 1066 osób pokazują, że podejście do franczyzy dojrzewa, a przyszli przedsiębiorcy patrzą na nią coraz bardziej strategicznie.
Jeszcze kilkanaście lat temu franczyza kojarzyła się głównie z gastronomią i sieciami typu fast food. Dziś to model obecny w niemal każdej branży – od usług, przez handel, po edukację czy fitness. Co istotne, nie jest już traktowany wyłącznie jako łatwiejsza droga do sukcesu biznesowego, ale jako świadomy wybór sposobu prowadzenia firmy.
Potwierdzają to deklaracje badanych. Ponad 73% respondentów przyznaje, że w przeszłości rozważało uruchomienie biznesu w modelu franczyzowym. To bardzo wysoki wynik, który pokazuje, że franczyza funkcjonuje w świadomości Polaków jako jedna z głównych opcji przedsiębiorczych, a nie niszowe rozwiązanie. Co więcej, niemal 36% ankietowanych albo już działa we franczyzie, albo bardzo poważnie rozważa taki krok w perspektywie najbliższych dwóch lat.
73% respondentów rozważa uruchomienie franczyzy w ciągu 24 miesięcy
Zwraca uwagę także horyzont czasowy myślenia o starcie. Najwięcej osób wskazuje okres od 7 do 24 miesięcy jako moment potencjalnego otwarcia biznesu. To sugeruje, że decyzja o wejściu we franczyzę nie jest impulsem, lecz przemyślanym procesem. Przyszli franczyzobiorcy potrzebują czasu na analizę ofert, porównanie modeli, ocenę kosztów i dopasowanie biznesu do własnej sytuacji życiowej. Jednocześnie tylko niewielka grupa deklaruje start niemal od razu, co pokazuje rosnącą dojrzałość inwestycyjną.
Franczyza na radarze Polaków
Czego spodziewa się franczyzobiorca
Ciekawie wyglądają również deklaracje dotyczące roli, jaką przyszli przedsiębiorcy chcą pełnić w swoich firmach. Ponad połowa badanych widzi siebie jako właściciela-operacyjnego, czyli osobę rzeczywiście zaangażowaną w codzienne zarządzanie biznesem. To ważny sygnał dla sieci franczyzowych – polski franczyzobiorca nie szuka wyłącznie pasywnej inwestycji, lecz często chce być na pierwszej linii, mieć wpływ na jakość usług i relacje z klientami.
Jednocześnie niemal co czwarty respondent myśli o modelu właścicielskim z menedżerem. To z kolei pokazuje, że franczyza coraz częściej bywa też narzędziem skalowania kapitału, a nie tylko sposobem na samozatrudnienie.
Na postrzeganie franczyzy duży wpływ ma doświadczenie – własne lub pośrednie. Co dziesiąta osoba nie miała wcześniej żadnej styczności z tym modelem, ale zdecydowana większość zna go z praktyki, np. z pracy w jednostce franczyzowej, z obserwacji bliskich lub z własnych wcześniejszych analiz. Taka „oswojona” franczyza przestaje być abstrakcją, a zaczyna być mechanizmem biznesowym, ze swoimi zaletami i ograniczeniami.
To zresztą dobrze widać w skojarzeniach, jakie badani mają z franczyzą. Z jednej strony dominuje obraz gotowego, sprawdzonego modelu, silnej marki i wsparcia na starcie. Dla wielu osób to właśnie obniżone ryzyko w porównaniu z budowaniem biznesu od zera jest kluczowym argumentem. Z drugiej strony respondenci są bardzo świadomi kosztów. Ponad połowa wskazuje na opłaty i zobowiązania wobec franczyzodawcy, a czterech na dziesięciu zwraca uwagę na ograniczoną niezależność. Decyzja o franczyzie nie jest więc idealizowana. Przyszli franczyzobiorcy wiedzą, że w zamian za markę, know-how i wsparcie oddaje się część swobody decyzyjnej.
Jak Polacy widzą franczyzę
Trzeba mądrze wybrac
Z perspektywy osób rozważających wejście we franczyzę wnioski z badania są dość jednoznaczne. Warto dać sobie czas na decyzję i traktować ją jak inwestycję, a nie zawodowy „plan B”. Krytyczne wręcz jest też dopasowanie modelu franczyzowego do własnych oczekiwań co do zaangażowania. Świadomość kosztów i ograniczeń nie powinna zniechęcać, ale skłaniać do zadawania właściwych pytań franczyzodawcy jeszcze przed podpisaniem umowy.
44,7% badanych ocenia swoją gotowość w zarządzaniu finansami jako wysoką
Franczyza w Polsce dojrzewa razem z przedsiębiorcami. Coraz mniej jest w niej naiwnego entuzjazmu, a coraz więcej pragmatyzmu. I właśnie to może być najlepszą wiadomością dla rynku – świadomy franczyzobiorca to stabilniejszy biznes dla każdej ze stron, lepsza współpraca i większa szansa na długofalowy sukces.
Badanie zrealizowane przez BGR Quantic na zlecenie Business Growth Review w dniach 12.12.2025-15.01.2026 metodą CAWI na próbie 1066 dorosłych Polaków (25-50 lat). Struktura próby była reprezentatywna dla obywateli Polski.
