Regulacje Unii Europejskiej odnośnie redukcji emisji gazów cieplarnianych w ostatnich latach stają się coraz bardziej restrykcyjne. Jednym z elementów działań w tym zakresie kierowanych do drogowego transportu towarów było wprowadzenie narzędzia VECTO służącego do symulacji zużycia paliwa i emisji dwutlenku węgla przez ciągniki siodłowe oraz pojazdy ciężarowe. W kolejnych krokach Komisja Europejska postanowiła objąć regulacjami także naczepy i przyczepy, nadkładając na producentów obowiązek redukcji emisji CO2 o 10% dla naczep siodłowych i o 7,5% redukcji w przypadku pozostałych przyczep na podstawie rozszerzenia istniejącego systemu o moduł VECTO Trailer.
Dlaczego założenia systemu i metodologia symulacji budzą kontrowersje i stanowią realne zagrożenie dla przyszłości producentów naczep i firm przewozowych?
Narzędzie niedostosowane do realiów
Osiągnięcie celów nałożonych przez Komisję Europejską wymusza wprowadzenie w naczepach i przyczepach zmian technologicznych oraz konstrukcyjnych, aby zmniejszyć ich wagę, zredukować opory powietrza czy toczenia opon.
Samo VECTO Trailer zakłada modyfikację naczep bez uwzględnienia ich praktycznego wpływu na transport i rzeczywistych efektów. Wprowadzenie tych rozwiązań ostatecznie zmniejszy pojemność naczepy, a w konsekwencji ten sam ładunek będzie wymagał nie jednego transportu, ale dwóch. To prawda, że emisje generowane przez jedną naczepę się zmniejszą, ale biorąc pod uwagę całokształt realizowanego transportu ostatecznie skutkować to będzie wzrostem liczby pustych przejazdów, natężenia ruchu, a sumarycznie wzrostem ilości emitowanych związków w wyniku realizowanych operacji transportowych.
Uwagę należy zwrócić również na rzeczywisty czas użytkowania czy trwałość proponowanych rozwiązań. Przykładem tego są osłony aerodynamiczne, które zmniejszają opory powietrza, ale jednocześnie ich produkcja generuje emisje. Dodatkowo boczne elementy łatwo ulegają uszkodzeniom podczas załadunku wózkami widłowymi.
W praktyce prowadzi to do ich szybkiego zniszczenia, przy czym przepisy nie zobowiązują flot do ich wymiany. Podobnie jest w przypadku wymiany opon, gdzie przewoźnik nie jest zobligowany do utrzymania ich pierwotnych parametrów.
Jednocześnie regulacje w obecnej formie mogą osłabić konkurencyjność europejskich producentów względem firm spoza Europy. W skrajnym przypadku może to skutkować likwidacją przedsiębiorstw w UE i redukcją zatrudnienia.
Obawy producentów
Producenci nie podważają zasadności ani konieczności realizacji działań ukierunkowanych na ochronę środowiska, w tym redukcję emisji. Zdają sobie sprawę, że są one niezbędne i wymagają współpracy całego sektora. Co więcej od lat ograniczają emisję dzięki opracowywaniu lżejszych konstrukcji, stosowaniu nowych technologii produkcji czy wykorzystaniu OZE i recyklingu.
Kontrowersje budzą przede wszystkim tempo implementacji polityki klimatycznej, metodologia symulacji proponowana w VECTO Trailer, której założenia odbiegają od realiów operacyjnych i ich niedostosowanie do możliwości technologicznych i finansowych nie tylko producentów ale
i użytkowników naczep i przyczep. Spełnienie wymagań i osiągnięcie tych celów wiąże się z dużymi nakładami inwestycyjnymi po stronie producentów. Następstwem będzie przeniesienie tych kosztów na użytkownika końcowego, co może negatywnie odbić się na jego rentowności.
