Na wstępie chcę podkreślić, że BNPL to narzędzie kredytowe, a sposób, w jaki z niego korzystamy, ma wpływ na naszą wiarygodność finansową. Nie możemy o tym zapominać. Choć część konsumentów wciąż postrzega odroczone płatności jako „bezpieczną” alternatywę dla karty kredytowej, w rzeczywistości mechanizm działania jest bardzo podobny – korzystamy z cudzych pieniędzy i zobowiązujemy się je oddać w określonym terminie.
Właśnie dlatego BNPL odgrywa tak istotną rolę w budowaniu dobrych nawyków płatniczych, zwłaszcza wśród osób, które dopiero zaczynają samodzielnie zarządzać swoimi finansami. Dla wielu młodych ludzi to pierwszy w życiu produkt kredytowy, z którym mają do czynienia. Prostszy, szybszy i mniej sformalizowany niż tradycyjna pożyczka czy karta kredytowa. Znacznie łatwiej dostępny i przyjaźniejszy w obsłudze. Nie oznacza to jednak, że mniej istotny. Wręcz przeciwnie, to właśnie na etapie pierwszych odroczonych płatności kształtuje się podejście do terminowości, planowania budżetu i świadomego zarządzania zobowiązaniami. Dobre doświadczenia z BNPL mogą realnie ułatwić start w dorosłe życie finansowe, złe – wręcz przeciwnie – mogą go utrudnić na lata.
Dane, które napływają z rynku, pokazują, że Polacy radzą sobie z tym zadaniem coraz lepiej. Jak wynika z omawianego raportu, jedynie niecała jedna czwarta badanych nie wiedziała, że niespłacone w terminie zobowiązanie BNPL może zostać zarejestrowane i wpłynąć na zdolność kredytową. To oznacza, że zdecydowana większość konsumentów ma już świadomość, że odroczona płatność to pełnoprawne zobowiązanie finansowe, które podlega takim samym zasadom jak każdy inny kredyt. Jednocześnie aż 29% badanych ma trzy lub więcej aktywne zobowiązania BNPL – co pokazuje, że chętnie i regularnie korzystamy z tego narzędzia, traktując je jako naturalny element codziennych zakupów. Co ważne, tej otwartości towarzyszy również aktywna priorytetyzacja zobowiązań: 22% respondentów przyznaje, że opóźniło płatność innych rachunków, żeby terminowo spłacić ratę BNPL. To sygnał, że wielu konsumentów nie traktuje ich drugorzędnie. U podłoża takich decyzji leży rosnąca świadomość wpływu niespłaconych zobowiązań na ocenę zdolności kredytowej, a co za tym idzie, możliwość korzystania z tego typu narzędzi finansowych w przyszłości.
Dużą rolę w budowaniu tej wiedzy pełnią biura informacji gospodarczej takie jak ERIF BIG SA. Od wielu lat edukujemy konsumentów na temat konsekwencji, jakie mogą ich dotknąć w związku z wpisaniem ich danych i informacji o niespłaconym zobowiązaniu do rejestru dłużników ERIF. Liczba zapytań kierowanych do nas przez operatorów BNPL systematycznie rośnie rok do roku i nie jest to przypadek. Dzieje się tak przede wszystkim dlatego, że ERIF BIG SA. oferuje kompleksową weryfikację konsumentów, obejmującą nie tylko przeterminowane zobowiązania związane z produktami finansowymi, ale również te pochodzące spoza rynku bankowego i pożyczkowego, jak np. zobowiązania wobec operatorów telefonii, multimediów czy ubezpieczycieli. Znaczącą grupę informacji negatywnych na temat konsumentów przekazują też jednostki państwowe w zakresie zaległości alimentacyjnych i sądowych. Odrębną kategorią informacji jest pozytywna informacja gospodarcza, która dostarcza wiedzy o terminowych spłatach zobowiązań, i może wskazywać grupę najatrakcyjniejszych klientów do współpracy. Tak szeroki obraz sytuacji finansowej klienta pozwala operatorom BNPL podejmować dużo trafniejsze decyzje kredytowe. Nie na bazie fragmentu historii płatniczej, lecz na podstawie pełnego obrazu zachowań konsumenckich na rynku.
To pokazuje, jak szeroki i różnorodny obraz zadłużenia konsumentów zapewniają biura informacji gospodarczej. Dostęp do tak kompleksowej wiedzy jest dziś kluczowy nie tylko dla sektora bankowego, ale również dla dynamicznie rosnącego rynku BNPL. Im pełniejszy obraz historii płatniczej konsumenta mają operatorzy odroczonych płatności, tym bezpieczniej mogą rozwijać swoją ofertę. Z korzyścią zarówno dla siebie, jak i dla samych klientów, którzy zyskują pewność, że korzystają z produktu bazującego na rzetelnej i odpowiedzialnej ocenie ryzyka.
O badaniu
Badanie ilościowe zrealizowane w lipcu 2026 r. metodą CAWI na próbie n=1008 użytkowników płatności odroczonych w Polsce przez BGR Quantic. Do badania kwalifikowały się wyłącznie osoby, które korzystały z tej formy płatności w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy, dlatego wszystkie odsetki należy odnosić do populacji użytkowników, a nie ogółu konsumentów. Badanie objęło także dodatkową próbę n=198 intensywnych użytkowników. Służy ona wyłącznie pogłębieniu analizy tej grupy i nie jest doliczana do próby głównej.
Paweł Kunat, dyrektor sprzedaży w ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A. W ERIF BIG SA odpowiedzialny za relacje z klientami strategicznymi z sektorów bankowości, ubezpieczeń, telco i e-commerce, dostarczając im kompleksowe informacje gospodarcze i rozwiązania z zakresu weryfikacji kontrahentów, oceny ryzyka finansowego, KYC i AML, wspomagające zachowanie płynności finansowej.
