Powódź nie musi dotrzeć do salonu, żeby sparaliżować życie. Wystarczy zalany dojazd, uszkodzona sieć energetyczna albo mieszkanie, w którym podczas upału nie można odpocząć. Polskie katastrofy pokazują, że przygotowania warto zacząć przed alertem w telefonie. Część zabezpieczeń kosztuje niewiele, inne wymagają dobrego planu.
- Powodzie z 1997 i 2024 r. przypominają, że historię zalewania okolicy warto sprawdzić jeszcze przed zakupem nieruchomości
- Nawałnica z sierpnia 2017 r. pokazała, jak groźne są drzewa, uszkodzone dachy i zerwane linie energetyczne
- Przygotowanie domu obejmuje także ochronę przed upałem oraz zapasy wody, żywności i energii na przynajmniej trzy dni
- Panele słoneczne same nie zapewnią zasilania podczas awarii sieci, a żaden sprzęt nie zastąpi ewakuacji zarządzonej przez służby
Przed powodzią sprawdź więcej niż własną działkę
W lipcu 1997 r. powódź tysiąclecia zalała m.in. Opole i Wrocław. We wrześniu 2024 r. żywioł ponownie uderzył w południowo-zachodnią Polskę, niszcząc m.in. Stronie Śląskie, Lądek-Zdrój i Głuchołazy. To ostrzeżenie: określenie „tysiąclecia” nie oznacza, że kolejne pokolenia mają zagwarantowany spokój.
Przed kupnem domu sprawdź mapy zagrożenia powodziowego w Hydroportalu Wód Polskich. Zapytaj sąsiadów o wcześniejsze podtopienia i obejrzyj dojazd: sucha działka niewiele pomoże, gdy woda odetnie jedyną drogę. Położenie poza zaznaczoną strefą nie wyklucza zalania po nawalnym deszczu. Zagrożeniem bywa także spływ wody z wyżej położonych ulic.
Zapisz się na newsletter BGR. Otrzymuj najlepsze informacje i porady, a także zaproszenia na eventy.
Klikając „Zapisz mnie”, potwierdzasz, że przeczytałeś i zgadzasz się z naszą Polityką prywatności.
W zamieszkanym budynku zacznij od udrożnienia rynien, odpływów i odwodnienia przy garażu. Z hydraulikiem oceń potrzebę zabezpieczenia kanalizacji przed cofaniem ścieków. Dokumenty i cenny sprzęt przenieś z piwnicy wyżej. Pompa do odwadniania może ograniczyć skutki podtopienia, ale potrzebuje prądu i nie zatrzyma fali powodziowej. Nie wypompowuj wody z piwnicy, dopóki poziom wód gruntowych wokół domu pozostaje wysoki; grozi to uszkodzeniem konstrukcji.
RCB zaleca stosowanie się do poleceń ewakuacji. Nie przejeżdżaj przez zalane drogi, nie schodź do zalanej piwnicy po pamiątki. Prąd i gaz odłącz tylko wtedy, gdy możesz zrobić to bezpiecznie. Po powodzi nie uruchamiaj zalanej instalacji elektrycznej bez kontroli fachowca; wodę do picia dobieraj zgodnie z komunikatami sanepidu. Wodoodporna farba nie zastąpi osuszenia i usunięcia skażonych materiałów.
Dalsza część pod materiałem wideo:
Po wichurze liczą się dach i dostęp do prądu
W nocy z 11 na 12 sierpnia 2017 r. potężne nawałnice przeszły przez Polskę, niszcząc Pomorze i Kujawy. Ginęli ludzie, wiatr łamał lasy, uszkadzał budynki i odcinał miejscowości od energii. To lekcja również dla mieszkańców bloków: doniczka, niezabezpieczony mebel czy fragment pokrycia dachu mogą zagrozić komuś na ulicy.
Zanim nadejdzie burza, schowaj rzeczy z balkonu, zamknij okna i przestaw samochód spod drzew. Stan dachu oraz drzew przy budynku sprawdzaj zawczasu, z pomocą specjalisty. Podczas wichury pozostań w środku, z dala od szyb.
Nie wychodź naprawiać zerwanego poszycia i nie zbliżaj się do przewodów leżących na ziemi. Uszkodzenia części wspólnych zgłaszaj zarządcy.
Zapas energii dopasuj do tego, co naprawdę musi działać: telefonu, oświetlenia, lodówki czy urządzenia medycznego. Powerbank wystarczy do ładowania telefonu, ale większe odbiorniki wymagają odpowiednio dobranego zasilania. Fotowoltaika sieciowa zwykle wyłącza się po zaniku napięcia. Zasilanie awaryjne wymaga przystosowanej instalacji, a w rozwiązaniu z magazynem energii także odpowiedniego falownika i wydzielonych obwodów. Konfigurację powierz elektrykowi.
Przenośny agregat spalinowy uruchamiaj wyłącznie na zewnątrz, daleko od okien, drzwi i wlotów wentylacji. Garaż, nawet otwarty, nie jest bezpiecznym miejscem ze względu na ryzyko zatrucia tlenkiem węgla. Nie podłączaj agregatu do domowego gniazdka, aby zasilić budynek. Taki sposób może zagrozić domownikom i ekipom naprawiającym sieć.
Upał zamienia mieszkanie w pułapkę
Sierpień 2015 r. przyniósł Polsce falę upałów. Niski poziom rzek, wysoki popyt na prąd i problemy elektrowni przyczyniły się wtedy do ograniczeń poboru energii dla dużych firm. Ten przykład pokazuje, że wysoka temperatura obciąża równocześnie ludzi, budynki i infrastrukturę.
W dzień zasłaniaj nasłonecznione okna, najlepiej osłonami zewnętrznymi, a wietrz wtedy, gdy powietrze na dworze jest chłodniejsze. Ogranicz korzystanie z piekarnika i innych urządzeń oddających ciepło. Pij regularnie wodę i sprawdzaj, czy starszy sąsiad ma napoje oraz chłodne miejsce do odpoczynku. Jeśli mieszkanie pozostaje przegrzane, poszukaj dostępnego, chłodniejszego miejsca, np. biblioteki. Klimatyzację warto rozważyć, ale potrzebny jest również plan na awarię zasilania.
Trzy dni zapasu i jedna wspólna decyzja
Rządowy poradnik bezpieczeństwa zaleca zapasy na minimum trzy dni, w tym co najmniej trzy litry wody na osobę dziennie. Dla czteroosobowej rodziny oznacza to 36 litrów; na higienę potrzebna będzie dodatkowa woda. Dołóż żywność gotową do jedzenia, leki, latarki, radio na baterie, powerbanki i gotówkę. Dokumenty zabezpiecz przed wilgocią.
Ustalcie, gdzie spotka się rodzina, kto pomoże osobie niesamodzielnej i jak zabierzecie zwierzęta. Śledźcie ostrzeżenia IMGW, Alerty RCB oraz komunikaty gminy. Dom przygotowany na katastrofę nie jest niezniszczalny. Ma dać mieszkańcom czas na bezpieczne działanie, zanim sytuacja zacznie dyktować decyzje.
